Het tulpenvirus

Het tulpenvirus

In mei 2008 verscheen Het tulpenvirus, een meeslepende literaire thriller over een belangrijk fenomeen uit onze vaderlandse geschiedenis, de tulpenhandel.

 

Een jonge kunstenaar raakt betrokken bij de mysterieuze dood van zijn oom. Hij komt erachter dat de tulpenmanie niet iets is dat tot het verleden behoort. De gekte rond die bloem drijft mensen nog steeds tot het uiterste, zelfs tot moord…

Alkmaar, 1636. De gerespecteerde herbergier en tulpenhandelaar Wouter Winckel wordt gevonden in de gelagkamer van zijn taveerne De Oude Schutterdoelen. Hij is vermoord. Waarom moest hij dood?
 

Londen, 2007. Frank Schoeller wordt door zijn neef Alec dodelijk gewond aangetroffen. Uit Franks laatste woorden, en het boek dat hij omklemt, begrijpt Alec dat de moord iets met tulpen te maken moet hebben. Samen met zijn beste vriend Damian volgt Alec een spoor dat niet alleen terugleidt naar de zeventiende-eeuwse tulpenhandel en de moord op Wouter Winckel, maar ook naar een groep rijke investeerders.
 Als blijkt hoeveel er op het spel staat, is niemand van de betrokkenen zijn leven meer zeker.  

Feiten en fictie

In Het tulpenvirus heeft Daniëlle Hermans feiten en fictie vermengd tot een spannende hedendaagse thriller. Hieronder staan een aantal feiten die zij in haar boek heeft verwerkt.

Tulpenboeken
Wouter Winckel
De veilinglijst van Wouter Winckel
Locaties in Alkmaar
Kew
Gardens
The Royal Society
Millenium Seed Bank Project
Tulpenfraude in de 21e eeuw
Bronnen

Tulpenboeken

Om de verkoop van hun tulpen te bevorderen lieten handelaren soms afbeeldingen van hun tulpen maken om als verkoopcatalogus te gebruiken. Zeker in de periode van de tulpenhandel waarbij alleen de bollen te koop werden aangeboden, was het voor de koper handig om te kunnen zien welke tulp daar uit voort zou komen.  Van deze tulpenboeken zijn er zo’n twintig bewaard gebleven. Hier zitten exemplaren tussen met tekeningen van kunstenaars als Ambrosius Bosschaert de Jongere, Pieter Holstein de Jongere, Judith Leyster en Jacob Marell.

Klik hier voor voorbeelden van illustraties uit het tulpenboek van P. Cos (1637).
 

Wouter Winckel

Wouter Winckel heeft daadwerkelijk bestaan. Hij woonde in Alkmaar en was eigenaar van de taveerne ‘De Oude Schuttersdoelen’, toen gevestigd in de Doelenstraat. Naast herbergier was hij gerespecteerd tulpenhandelaar.  In 1636 overleed hij. Omdat zijn vrouw niet meer leefde kwamen zijn zeven kinderen, en tevens erfgenamen, in het burgerweeshuis terecht. In dit soort situaties had het weeshuis recht op 10% van de erfenis. De veiling van de tulpenbollen van Wouter Winckel in februari 1637 was op initiatief van het weeshuis.

De veilinglijst van Wouter Winckel

Dit is de verkooplijst van de veiling van Wouter Winckels tulpenbollen. Het is bewaard gebleven en is opgenomen in de collectie van de bibliotheek van de Universiteit Wageningen en het Researchcentrum.

Klik hier om de veilinglijst te bekijken.

Locaties in Alkmaar

Het tulpenvirus speelt zich af op verschillende locaties in Alkmaar:

De Oude Schuttersdoelen

Op de plek waar de herberg van Wouter Winckel, De Oude Schuttersdoelen, heeft gestaan, op de Doelenstraat 21-23, is in de jaren twintig deze school gebouwd.
 

De Nieuwe Schuttersdoelen
De Nieuwe Schuttersdoelen was het onderkomen van de Alkmaarse handboogschutters. Het adres is Doelenstraat 5. Tot 2000 was hier het Stedelijk Museum Alkmaar gevestigd.

 

Het burgerweeshuis
In 1576 kreeg een deel van het voormalige klooster van de Heilige Maria van Nazareth, in de wandeling het Jonge Hof genoemd, de functie van Burgerweeshuis. Tot 1684 werden er alleen kinderen van poorters opgenomen. Op deze prent uit 1789 is het weeshuis afgebeeld. Het bevond zich op hoek Doelenstraat-Nieuwesloot. Vóór 1684 waren de wezen van niet-poorters gehuisvest in het Alkmaarse Huisarmenhuis, eveneens een voormalig kloostercomplex (het zogenaamde Oude Hof).    

 

Andere wezen, zoals de kinderen van Wouter Winckel, kwamen terecht in het Huisarmenhuis. Dit bevond zich in het voormalige klooster Het Oude Hof, grenzend aan het zuidwestelijke deel van de Grote Kerk. Op deze afbeelding staat de westgevel van de Grote Kerk met het gezicht op de weeshuispoort aan de gasthuisstraat.

Kew Gardens

De Kew Gardens ofwel The Royal Botanic Gardens in de Londense wijk Kew, is een prachtige botanische tuin van 300 hectare met meer dan 400.000 verschillende plantensoorten en 40 monumentale gebouwen. Het ligt een paar kilometer van het centrum.  Vooral de twee victoriaanse kassen op het terrein, waarvan er één, Temperate House, in Het tulpenvirus terugkomt, zijn sensationeel.

Voor meer informatie, ga naar:
http://www.kew.org/

The Royal Society

De volledige naam van The Royal Society is The Royal Society of London for the Improvement of Natural Knowlegde. Deze Britse academie voor de wetenschappen werd in 1660 opgericht. Mede dankzij de inzet van The Royal Society ging men op een vernieuwende manier wetenschap bedrijven: argumenten werden nu ondersteund met experimenten en onderzoek. Een van de leden van The Royal Society was Christiaan Huygens, onze beroemde wis- en natuurkundige.

Voor meer informatie, ga naar:

http://royalsociety.org/

Millennium Seed Bank Project

Het Millennium Seed Bank Project is een project dat door Kew Gardens is geïnitieerd, maar ligt op een hele andere locatie, een stuk ten zuiden van Londen.   

Het Millennium Seed Bank Project is niet de enige zadenopslagplaats in de wereld. Onlangs is in Spitsbergen de Svalbard Global Seed Vault, een ondergrondse zadenkluis geopend. Hier kunnen rond de twee miljoen zaden worden opgeslagen. De kluis bevindt zich twintig meter boven de zeespiegel en 120 meter diep in een berg. Ook zaden van
Nederlandse sla, spinazie en maïs liggen hier opgeslagen. 

Het doel van zadenopslagplaatsen is zekerheid te bieden bij een mondiaal toenemend verlies aan diversiteit van gewassen. Ook kunnen de opslagplaatsen uitkomst bieden in geval van een ramp of een extreme klimaatverandering. 
 

Nederland heeft ook een genenbank in het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CNG) in Wageningen.

Tulpenfraude in de 21e eeuw

Wie schuldig is en wie niet is nog steeds niet bekend. De rechter moet hier nog een uitspraak over doen. Wel is het een feit dat een grote groep investeerders in 2003 de dupe is geworden van tulpenbollenfraude. Investeerders hebben tientallen miljoenen euro’s verloren. Waar al dit geld is gebleven is niet bekend. Op internet is veel te vinden over deze recentelijke tulpenfraude. Op 11 maart 2008 stond in het NRC Handelsblad een artikel waarin de hele hedendaagse tulpenfraude uit de doeken werd gedaan. Klik hier voor het artikel.